12 thì trong tiếng Anh: Công thức, cách dùng & dấu hiệu dễ hiểu

Các thì trong tiếng Anh là kiến thức quan trọng giúp người ngoại ngữ học định hình nền tảng ngữ pháp cốt lõi. Việc người học nắm vững quy tắc chia động từ và các dấu hiệu nhận biết sẽ hỗ trợ đắc lực cho quá trình chinh phục tiếng Anh. Vì vậy, bạn hãy cùng Sáng Tạo Xanh tìm hiểu chi tiết 12 thì tiếng Anh trong bài viết bên dưới nhé!

Nhóm các thì Hiện tại (Present Tenses)

Nhóm thì hiện tại thường được sử dụng để diễn tả những sự việc xảy ra ở thời điểm nói, những thói quen lặp đi lặp lại hoặc những sự thật hiển nhiên. Đây là nhóm kiến thức nền tảng nhất mà người học cần nắm vững trước khi tiến sang các mốc thời gian khác.

Thì Hiện tại đơn (Present Simple)

Cấu trúc của thì hiện tại đơn được chia thành hai nhóm chính dựa trên động từ: động từ thường và động từ to-be.

• Động từ to-be: S + am/is/are + N/Adj

• Động từ thường: S + V(s/es)

• Phủ định: S + do/does + not + V_inf

• Nghi vấn: Do/Does + S + V_inf?

Cách dùng: Người bản xứ sử dụng thì hiện tại đơn để nói về những sự thật hiển nhiên hoặc chân lý không thể thay đổi, ví dụ như mặt trời mọc đằng Đông. Ngoài ra, cấu trúc này còn diễn tả thói quen, hành động lặp đi lặp lại hàng ngày hoặc lịch trình tàu xe, máy bay đã được cố định. Đây là một trong những thì trong tiếng Anh xuất hiện nhiều nhất trong giao tiếp hàng ngày.

Dấu hiệu nhận biết

Bạn có thể dễ dàng nhận ra thì hiện tại đơn qua các trạng từ chỉ tần suất xuất hiện trong câu. Những từ phổ biến bao gồm: always, usually, often, sometimes, seldom, rarely, every day/week/month.

Thì Hiện tại tiếp diễn (Present Continuous)

• Khẳng định: S + am/is/are + V-ing

• Phủ định: S + am/is/are + not + V-ing

• Nghi vấn: Am/Is/Are + S + V-ing?

Cách dùng: Chức năng chính của thì này là mô tả hành động đang xảy ra ngay tại thời điểm nói hoặc xung quanh thời điểm nói nhưng chưa kết thúc. Bên cạnh đó, nó còn được dùng để diễn tả một kế hoạch đã được sắp xếp chắc chắn sẽ xảy ra trong tương lai gần. 

Dấu hiệu nhận biết: Trong câu thường xuất hiện các trạng từ chỉ thời gian cụ thể như: now, right now, at the moment, at present. Ngoài ra, các động từ mệnh lệnh ngắn gọn như Look!, Listen!, Keep silent! đứng đầu câu cũng là tín hiệu rõ ràng.

Thì Hiện tại hoàn thành (Present Perfect)

• Khẳng định: S + have/has + V3/ed

• Phủ định: S + have/has + not + V3/ed

• Nghi vấn: Have/Has + S + V3/ed?

Cách dùng: Thì Hiện tại hoàn thành diễn tả hành động vừa mới xảy ra, hoặc hành động bắt đầu trong quá khứ và kéo dài đến hiện tại. Điểm đặc biệt là nó nhấn mạnh vào kết quả của hành động chứ không phải thời gian thực hiện. Hành động xảy ra trong quá khứ nhưng không rõ thời gian cũng thuộc phạm vi sử dụng của thì này.

Dấu hiệu nhận biết: Các từ khóa quan trọng cần ghi nhớ bao gồm: just, recently, lately, already, never, ever, yet, since, for, so far, up to now.

Thì Hiện tại hoàn thành tiếp diễn (Present Perfect Continuous)

• Khẳng định: S + have/has + been + V-ing

• Phủ định: S + have/has + not + been + V-ing

• Nghi vấn: Have/Has + S + been + V-ing?

Cách dùng: Thì này có sự tương đồng lớn với hiện tại hoàn thành, tuy nhiên điểm khác biệt nằm ở sự nhấn mạnh. Hiện tại hoàn thành tiếp diễn tập trung vào quá trình và tính liên tục của hành động từ quá khứ đến hiện tại, thường để lại hậu quả hoặc dấu hiệu rõ rệt ở hiện tại.

Dấu hiệu nhận biết: Dấu hiệu nhận biết tương tự như thì hiện tại hoàn thành (since, for) nhưng thường đi kèm với các cụm từ chỉ thời gian dài như: all day, all week, all month để nhấn mạnh sự kéo dài.

Nhóm các thì Quá khứ (Past Tenses)

Nhóm thì quá khứ dùng để thuật lại những sự kiện đã xảy ra và kết thúc trước thời điểm hiện tại. Việc phân biệt rõ ràng các thì trong nhóm này giúp câu chuyện kể lại trở nên mạch lạc và logic hơn.

Thì Quá khứ đơn (Past Simple)

• Động từ to-be: S + was/were

• Động từ thường: S + V2/ed

• Phủ định: S + did + not + V_inf

• Nghi vấn: Did + S + V_inf?

Cách dùng: Quá khứ đơn là một thì trong tiếng Anh diễn tả sự kiện đã chấm dứt hoàn toàn. Người nói sử dụng quá khứ đơn cho các hành động đã xảy ra và kết thúc tại một thời điểm xác định trong quá khứ. Nó cũng dùng để kể lại một chuỗi hành động liên tiếp xảy ra trong quá khứ.

Dấu hiệu nhận biết

Các mốc thời gian trong quá khứ là dấu hiệu rõ nhất: yesterday, last night/week/month/year, ago, in + năm trong quá khứ (ví dụ: in 1990).

Thì Quá khứ tiếp diễn (Past Continuous)

• Khẳng định: S + was/were + V-ing

• Phủ định: S + was/were + not + V-ing

• Nghi vấn: Was/Were + S + V-ing?

Cách dùng: Thì quá khứ tiếp diễn mô tả hành động đang xảy ra tại một thời điểm cụ thể trong quá khứ. Một cách dùng phổ biến khác là diễn tả một hành động đang xảy ra thì có một hành động khác (quá khứ đơn) xen vào. Ngoài ra, nó còn dùng để miêu tả hai hành động diễn ra song song cùng lúc trong quá khứ.

Dấu hiệu nhận biết

Người học cần chú ý các cụm từ: at + giờ + thời gian quá khứ (at 5pm yesterday), at this time last night, ago... Đặc biệt là sự xuất hiện của các liên từ "when" và "while" nối hai mệnh đề.

Thì Quá khứ hoàn thành (Past Perfect)

• Khẳng định: S + had + V3/ed

• Phủ định: S + had + not + V3/ed

• Nghi vấn: Had + S + V3/ed?

Cách dùng: Trong dòng thời gian, quá khứ hoàn thành nằm trước quá khứ đơn. Nó diễn tả một hành động xảy ra và hoàn tất trước một hành động khác trong quá khứ hoặc trước một mốc thời gian trong quá khứ. Đây là công cụ đắc lực để xác định trình tự trước - sau của các sự kiện.

Dấu hiệu nhận biết: Nhận diện thì này qua các từ: before, after, until then, by the time, prior to that time, as soon as, by the end of + thời gian quá khứ.

Thì Quá khứ hoàn thành tiếp diễn (Past Perfect Continuous)

• Khẳng định: S + had + been + V-ing

• Phủ định: S + had + not + been + V-ing

• Nghi vấn: Had + S + been + V-ing?

Cách dùng: Đây là một thì trong tiếng Anh dùng để nhấn mạnh khoảng thời gian (quá trình) của một hành động đã xảy ra và kéo dài liên tục đến trước một hành động khác hoặc một thời điểm trong quá khứ. Nó giải thích nguyên nhân cho một sự việc trong quá khứ.

Dấu hiệu nhận biết: Tương tự quá khứ hoàn thành nhưng thường kèm theo các từ chỉ độ dài thời gian: until then, by the time, for + khoảng thời gian, since + mốc thời gian.

Nhóm các thì Tương lai (Future Tenses)

Nhóm thì tương lai giúp người nói diễn đạt các dự định, kế hoạch hoặc phỏng đoán về những sự việc chưa xảy ra.

Thì Tương lai đơn (Simple Future)

• Khẳng định: S + will + V_inf

• Phủ định: S + will + not + V_inf

• Nghi vấn: Will + S + V_inf?

Cách dùng: Tương lai đơn thường được dùng khi người nói đưa ra một quyết định ngay tại thời điểm nói (không có dự định trước). Nó cũng dùng để đưa ra lời dự đoán không có căn cứ rõ ràng, lời hứa, lời đe dọa hoặc lời đề nghị giúp đỡ.

Dấu hiệu nhận biết: Các trạng từ chỉ thời gian tương lai: tomorrow, next week/month/year, in + thời gian (in 5 minutes). Các động từ chỉ quan điểm: think, believe, suppose, promise, hope.

Thì Tương lai tiếp diễn (Future Continuous)

• Khẳng định: S + will + be + V-ing

• Phủ định: S + will + not + be + V-ing

• Nghi vấn: Will + S + be + V-ing?

Cách dùng: Hệ thống thì trong tiếng Anh trở nên đa dạng hơn nhờ thì tương lai tiếp diễn. Nó diễn tả hành động sẽ đang diễn ra tại một thời điểm cụ thể trong tương lai. Đôi khi, nó cũng được dùng để diễn tả một hành động sẽ xảy ra như một phần của kế hoạch hoặc lộ trình thông thường.

Dấu hiệu nhận biết: Dấu hiệu nhận biết bao gồm: at this time tomorrow, at + giờ + danh từ thời gian tương lai (at 10am next Monday).

Thì Tương lai hoàn thành (Future Perfect)

• Khẳng định: S + will + have + V3/ed

• Phủ định: S + will + not + have + V3/ed

• Nghi vấn: Will + S + have + V3/ed?

Cách dùng: Cấu trúc này dùng để diễn tả một hành động sẽ hoàn tất trước một thời điểm hoặc trước một hành động khác trong tương lai. Đây là thì quan trọng khi muốn nhấn mạnh vào hạn chót (deadline) của công việc.

Dấu hiệu nhận biết: Các cụm từ thường gặp: by + thời gian tương lai (by tomorrow), by the time + mệnh đề hiện tại đơn, by the end of + thời gian.

Thì Tương lai hoàn thành tiếp diễn (Future Perfect Continuous)

• Khẳng định: S + will + have + been + V-ing

• Phủ định: S + will + not + have + been + V-ing

• Nghi vấn: Will + S + have + been + V-ing?

Cách dùng: Được dùng để nhấn mạnh khoảng thời gian mà một hành động đã kéo dài tính đến một thời điểm cụ thể trong tương lai.

Dấu hiệu nhận biết: Dấu hiệu nhận biết đặc trưng: by... for... (Ví dụ: By next month, I will have been working here for 10 years).

File tổng hợp bảng động từ bất quy tắc

Trong tiếng Anh, có khoảng 360 động từ bất quy tắc, nhưng chỉ có khoảng hơn 100 từ là thông dụng nhất. Người học bắt buộc phải ghi nhớ cột 2 (dùng cho quá khứ đơn) và cột 3 (dùng cho các thì hoàn thành) để chia động từ chính xác. Kiến thức về động từ bất quy tắc là yếu tố không thể tách rời khi học thì trong tiếng Anh.

Xem ngay: File tổng hợp 360 động từ bất quy tắc trong tiếng Anh.

Mẹo học thuộc các thì trong tiếng Anh nhanh và nhớ lâu

Khối lượng kiến thức ngữ pháp lớn thường khiến người học nản lòng. Tuy nhiên, bạn có thể áp dụng phương pháp vẽ trục thời gian (Timeline) để hình dung vị trí của từng thì. Hãy chia chúng thành 3 mốc lớn: Quá khứ - Hiện tại - Tương lai và điền 4 thể (Đơn - Tiếp diễn - Hoàn thành - Hoàn thành tiếp diễn) vào từng mốc.

Quy tắc chia động từ cũng giúp đơn giản hóa vấn đề:

• Đã là "Tiếp diễn" thì động từ luôn là V-ing.

• Đã là "Hoàn thành" thì luôn có trợ động từ Have/Has/Had đi kèm Phân từ 2 (V3/ed).

• Đã là "Tương lai" thì luôn có Will.

Việc nhóm các quy tắc chung này giúp não bộ xử lý thông tin gọn gàng hơn, từ đó ghi nhớ toàn bộ thì trong tiếng Anh một cách hệ thống.

Bài tập trắc nghiệm các thì trong tiếng Anh (Có đáp án)

Dưới đây là một số câu hỏi giúp bạn vận dụng kiến thức về thì trong tiếng Anh vào thực tế:

Question 1: Look! The bus __________.
A. come
B. comes
C. is coming
D. came

Question 2: I usually __________ breakfast at 7:00 AM.
A. eat
B. am eating
C. eats
D. ate

Question 3: She __________ to Paris three times so far.
A. goes
B. went
C. has been
D. was going

Question 4: They __________ a new house last month.
A. buy
B. bought
C. have bought
D. are buying

Question 5: While I was studying, my brother __________ games.
A. plays
B. played
C. has played
D. was playing

Question 6: By the time we arrived at the cinema, the film __________.
A. started
B. had started
C. has started
D. starts

Question 7: I think it __________ tomorrow.
A. rains
B. is raining
C. will rain
D. has rained

Question 8: At this time next week, we __________ on the beach.
A. will lie
B. will be lying
C. have lain
D. are lying

Question 9: He __________ for this company since 2010.
A. works
B. worked
C. has worked
D. is working

Question 10: Before she went to bed, she __________ her homework.
A. finishes
B. finished
C. has finished
D. had finished

Question 11: Listen! Someone __________ at the door.
A. knocks
B. is knocking
C. knocked
D. has knocked

Question 12: By next year, I __________ English for 5 years.
A. will learn
B. will be learning
C. will have learned
D. learn

Question 13: The sun __________ in the East.
A. rise
B. rises
C. is rising
D. rose

Question 14: We __________ dinner when the power went out.
A. had
B. were having
C. have had
D. are having

Question 15: I promise I __________ you with your project.
A. help
B. am helping
C. will help
D. helped

Question 16: She looks very tired. She __________ all day.
A. works
B. is working
C. has been working
D. worked

Question 17: Yesterday, I __________ to the market and bought some vegetables.
A. go
B. went
C. have gone
D. was going

Question 18: He said that he __________ the email two days before.
A. sent
B. has sent
C. had sent
D. sends

Question 19: By the end of this month, I __________ here for ten years.
A. will work
B. will have been working
C. work
D. am working

Question 20: When I __________ home, I will call you immediately.
A. get
B. will get
C. got
D. am getting

Question 21: __________ you __________ your report yet?
A. Did / finish
B. Have / finished
C. Do / finish
D. Are / finishing

Question 22: It was the first time I __________ sushi.
A. eat
B. ate
C. have eaten
D. had eaten

Question 23: They __________ TV at 8 PM last night.
A. watched
B. were watching
C. have watched
D. watch

Question 24: John __________ (drive) for 3 hours before he stopped for a break.
A. drove
B. has driven
C. had been driving
D. drives

Kết luận

Sự thành thạo 12 thì trong tiếng Anh mở ra cơ hội giao tiếp trôi chảy và đạt kết quả cao trong các bài thi học thuật. Độc giả nên áp dụng ngay các công thức ngữ pháp này vào lộ trình ôn luyện hàng ngày để củng cố phản xạ ngôn ngữ. Bạn hãy chia sẻ bài viết này của Sáng Tạo Xanh hoặc để lại bình luận bên dưới để cùng thảo luận về các chủ đề tiếng Anh khác nhé.