Câu hỏi đuôi (Tag question): Tổng hợp cấu trúc và bài tập

Câu hỏi đuôi là điểm ngữ pháp quan trọng giúp xác nhận thông tin và duy trì hội thoại một cách tự nhiên. Cấu trúc này bao gồm mệnh đề chính kết hợp phần đuôi ngắn gọn theo quy tắc đối lập khẳng định và phủ định. Việc nắm vững quy luật trợ động từ và đại từ nhân xưng giúp người học tự tin vượt qua các kỳ thi học thuật. Mời bạn khám phá chi tiết trong bài viết dưới đây của Sáng Tạo Xanh.

Câu hỏi đuôi (tag question) trong tiếng Anh là gì?

Câu hỏi đuôi là dạng câu hỏi ngắn được thêm vào cuối một câu trần thuật nhằm xác nhận thông tin hoặc tìm kiếm sự đồng ý từ người nghe. Trong tiếng Anh, cấu trúc này xuất hiện rất thường xuyên trong cả văn nói lẫn văn viết, đặc biệt trong các cuộc hội thoại thông thường.

Về chức năng, câu hỏi đuôi được dùng trong ba trường hợp chính: xác nhận thông tin đã biết, tìm kiếm sự đồng thuận từ người nghe, hoặc bày tỏ thái độ ngạc nhiên, nghi ngờ. Phần đuôi này đóng vai trò như một lời "kiểm tra lại" - người nói đã có một nhận định, và phần đuôi giúp họ xác nhận hoặc phủ nhận điều đó.

Ví dụ:

• You speak English, don't you? (Bạn nói tiếng Anh, phải không?)

• She isn't coming, is she? (Cô ấy không đến, đúng không?)

Một lưu ý quan trọng: trong câu hỏi đuôi, phần đuôi luôn dùng đại từ nhân xưng, không dùng lại danh từ. Ví dụ: Tom is smart, isn't he? (không dùng lại "Tom").

Hình ảnh minh họa khái niệm cơ bản giúp bạn hiểu rõ câu hỏi đuôi là gì

Cấu trúc câu hỏi đuôi (tag question) theo thì trong tiếng Anh

Nguyên tắc cốt lõi khi xây dựng câu hỏi đuôi gồm hai quy tắc:

• Quy tắc 1 - Đảo nghĩa: Nếu mệnh đề chính khẳng định, phần đuôi phủ định và ngược lại.

• Quy tắc 2 - Dùng đúng trợ động từ: Phần đuôi phải sử dụng trợ động từ tương ứng với thì của mệnh đề chính, kết hợp với đại từ nhân xưng thay thế chủ ngữ.

Dưới đây là bảng tổng hợp cấu trúc câu hỏi đuôi theo từng thì:

Những trường hợp đặc biệt của câu hỏi đuôi

Ngoài cấu trúc cơ bản theo thì, câu hỏi đuôi còn xuất hiện trong nhiều tình huống ngoại lệ đòi hỏi người học cần nắm riêng từng trường hợp.

Câu hỏi đuôi với "I am" (aren't I)

Đây là trường hợp bất quy tắc duy nhất liên quan đến chủ ngữ "I" đi với động từ "am". Thông thường, để phủ định "am", ta kỳ vọng dùng "amn't" - nhưng dạng này không tồn tại trong tiếng Anh chuẩn.

Thay vào đó, phần đuôi dùng aren't I như một quy ước được chấp nhận rộng rãi:

• I am late, aren't I? (Tôi đến muộn, phải không?)

• I am the only one here, aren't I? (Tôi là người duy nhất ở đây, đúng không?)

Không dùng "am I not" trong giao tiếp thông thường, dù dạng này đúng về mặt ngữ pháp nhưng nghe cứng nhắc và ít tự nhiên.

Câu hỏi đuôi với câu mệnh lệnh

Câu mệnh lệnh thường không có chủ ngữ rõ ràng, vì vậy phần đuôi của câu hỏi đuôi trong trường hợp này có cách hình thành riêng. Có hai dạng phổ biến:

Dạng 1 - Dùng "will you?" để yêu cầu hoặc mời ai đó làm gì:

• Open the window, will you? (Mở cửa ra giúp tôi nhé?)

• Be quiet, will you?

Dạng 2 - Dùng "shall we?" cho câu mệnh lệnh bắt đầu bằng "Let's":

• Let's go for a walk, shall we? (Chúng ta đi dạo nhé?)

• Let's start the meeting, shall we?

Lưu ý: Nếu câu mệnh lệnh mang nghĩa phủ định như "Don't do that", phần đuôi vẫn dùng "will you?": Don't forget to call me, will you?

Đại từ bất định chỉ người và vật

Khi mệnh đề chính dùng các đại từ bất định chỉ người như someone, somebody, everyone, everybody, anyone, nobody, phần đuôi trong câu hỏi đuôi luôn dùng they (số nhiều, trung tính về giới):

• Someone called, didn't they?

• Nobody told you, did they?

• Everybody knows that, don't they?

Với các đại từ bất định chỉ vật như something, everything, anything, nothing, phần đuôi dùng it:

• Something is wrong, isn't it?

• Nothing has changed, has it?

Câu chứa các từ mang nghĩa phủ định (Never, hardly, seldom, little...)

Một số câu có hình thức khẳng định nhưng lại mang nghĩa phủ định do chứa các từ như never, hardly, rarely, seldom, barely, little, few. Trong trường hợp này, phần đuôi của câu hỏi đuôi phải dùng dạng khẳng định (vì câu đã có nghĩa phủ định):

• She never comes on time, does she? (không dùng "doesn't she")

• He hardly speaks in class, does he?

• They seldom go out, do they?

• There is little hope left, is there?

Đây là lỗi thường gặp vì người học nhìn vào hình thức câu (khẳng định) và tự động dùng phần đuôi phủ định - dẫn đến câu có hai ý phủ định mâu thuẫn nhau.

Câu hỏi đuôi với mệnh đề cảm thán

Mệnh đề cảm thán bắt đầu bằng What hoặc How về mặt hình thức không phải câu trần thuật thông thường. Tuy nhiên, câu hỏi đuôi vẫn có thể gắn vào sau các mệnh đề này, với phần đuôi dùng isn't it hoặc biến thể phù hợp:

• What a beautiful day, isn't it?

• How kind she is, isn't she?

• What a mess they made, didn't they?

Phần đuôi ở đây không mang mục đích hỏi thật sự mà là tìm kiếm sự đồng cảm hoặc xác nhận từ người nghe.

Câu hỏi đuôi với câu điều ước

Câu điều ước thường bắt đầu bằng I wish hoặc có cấu trúc giả định. Phần đuôi trong câu hỏi đuôi gắn theo sau dạng này khá ít phổ biến nhưng vẫn xuất hiện trong văn viết và hội thoại trang trọng:

• You wish you could fly, don't you?

• She wishes she had more time, doesn't she?

Với cấu trúc "I wish + mệnh đề", phần đuôi thường bám theo động từ chính của mệnh đề ước muốn hoặc theo "wish" tùy ngữ cảnh:

• I wish I were taller, don't I? (không phổ biến, thường tránh dùng)

• Thực tế, dạng này ít xuất hiện và người bản ngữ thường diễn đạt lại bằng cách khác.

Một số ngoại lệ nâng cao khác (Must, Had better, Would rather...)

Một số động từ khuyết thiếu và cụm bán trợ động từ tạo ra phần đuôi đặc biệt trong câu hỏi đuôi:

Must:

• Khi "must" diễn đạt sự cần thiết: phần đuôi dùng mustn't hoặc needn't: You must leave now, mustn't you?

• Khi "must" diễn đạt suy luận logic (deduction): phần đuôi dùng động từ ở mệnh đề suy luận: She must be tired, isn't she?

Had better:

• Phần đuôi dùng hadn't + S?: You had better see a doctor, hadn't you?

Would rather:

• Phần đuôi dùng wouldn't + S?: He would rather stay home, wouldn't he?

Used to:

• Phần đuôi dùng didn't + S? hoặc usedn't + S? (cách thứ hai ít dùng): She used to live here, didn't she?

Have to / Has to:

• Đây là cụm động từ thông thường, không phải trợ động từ thuần túy, nên phần đuôi dùng do/does/did: He has to go, doesn't he? They had to wait, didn't they?

Tổng hợp các dạng câu hỏi đuôi đặc biệt để bạn dễ nhớ

Bài tập câu hỏi đuôi có đáp án chi tiết

Phần bài tập dưới đây giúp bạn củng cố toàn bộ kiến thức về câu hỏi đuôi từ cơ bản đến nâng cao.

Bài tập 1: Hoàn thành phần đuôi còn thiếu

Điền phần đuôi phù hợp vào chỗ trống:

1. She plays the piano, ________?

2. They weren't at home, ________?

3. Let's have dinner together, ________?

4. Nobody called, ________?

5. He has never been to Japan, ________?

6. You'd better apologize, ________?

7. What a lovely garden, ________?

8. I am the team leader, ________?

9. She used to smoke, ________?

10. Everyone enjoyed the party, ________?

Đáp án bài tập 1:

1. doesn't she (câu khẳng định, hiện tại đơn với "she")

2. were they (câu phủ định với "weren't", phần đuôi khẳng định)

3. shall we (câu bắt đầu bằng "Let's")

4. did they (nobody = phủ định nghĩa → đuôi khẳng định, dùng "they")

5. has he (never = phủ định nghĩa → đuôi khẳng định)

6. hadn't you (had better → hadn't + S)

7. isn't it (mệnh đề cảm thán → isn't it)

8. aren't I (I am → aren't I)

9. didn't she (used to → didn't + S)

10. didn't they (everyone → they)

Bài tập 2: Tìm và sửa lỗi sai

Các câu dưới đây đều chứa phần câu hỏi đuôi bị viết sai. Hãy xác định lỗi và sửa lại:

1. He rarely goes to the gym, doesn't he?

2. Let's go shopping, will we?

3. You had better hurry, shouldn't you?

4. She must be exhausted, mustn't she? (deduction)

5. I am wrong, am I not? (hội thoại thông thường)

Đáp án bài tập 2:

1. Sai: "doesn't he" → Đúng: does he (rarely mang nghĩa phủ định, đuôi phải khẳng định)

2. Sai: "will we" → Đúng: shall we (câu bắt đầu bằng "Let's")

3. Sai: "shouldn't you" → Đúng: hadn't you (had better → hadn't + S)

4. Sai: "mustn't she" → Đúng: isn't she (must = suy luận logic → dùng động từ trong mệnh đề suy luận)

5. Không sai về mặt ngữ pháp, nhưng trong hội thoại thông thường nên đổi thành: aren't I (tự nhiên và phổ biến hơn)

Bài tập 3: Dịch câu tiếng Việt sang tiếng Anh có dùng câu hỏi đuôi

1. Cô ấy không thích cà phê, đúng không?

2. Chúng ta hãy bắt đầu lại, nhé?

3. Anh ấy chưa bao giờ nói dối tôi, đúng vậy không?

4. Mọi người đều biết điều đó, phải không?

5. Trời đẹp thật, nhỉ?

Đáp án bài tập 3:

1. She doesn't like coffee, does she?

2. Let's start over, shall we?

3. He has never lied to me, has he?

4. Everyone knows that, don't they?

5. What lovely weather, isn't it?

Nắm vững câu hỏi đuôi giúp bạn tối ưu hóa kỹ năng sử dụng ngôn ngữ và đạt điểm số cao trong các bài kiểm tra thực tế. Để làm chủ hoàn toàn các cấu trúc ngữ pháp phức tạp, bạn hãy nhanh tay đăng ký khóa học tiếng Anh tại Sáng Tạo Xanh. Chúng tôi cam kết lộ trình đào tạo chuyên sâu giúp bạn bứt phá năng lực ngoại ngữ trong thời gian ngắn nhất, hãy đăng ký ngay!